Menu

مقدمه
صرفه جویی در مصرف انرژی یکی از چالش‌های مهم جهان امروز است. در سال‌های اخیر، افزایش نگرانی‌ها در خصوص تبعات زیست محیطی مصرف انرژی و گرم شدن کره زمین، اهمیت این موضوع را دو چندان کرده است. از سوی دیگر سهم بخش ساختمان در مصرف انرژی کشورها قابل توجه است، و به همین دلیل، در چند دهه اخیر، در اکثر کشورهای صنعتی، اقدامات اساسی در زمینه اصلاح الگوی مصرف، با استفاده از ابزارهای مختلف از جمله تدوین مقررات و ضوابط، صورت گرفته است. در کشور ما نیز، بخش ساختمان حدود 40 درصد از کل مصرف انرژی را به خود اختصاص می‌دهد. متاسفانه با این وجود، اقدامات انجام شده در سال‌های اخیر اثربخشی مورد انتظار را در کاهش مصرف انرژی بخش ساختمان نداشته است و رشد مصرف، همچنان روند افزایشی نگران کننده‌ای دارد. بدیهی است که تداوم این وضعیت، تبعات اقتصادی و زیست محیطی جبران ناپذیری برای کشور به دنبال خواهد داشت. تجربه‌ کشورهای صنعتی به روشنی لازمه تدوین ضوابط و مقررات منطبق با شرایط موجود در هر کشور را آشکار می‌سازد. در همین راستا، در سال 1370 اولین ویرایش مبحث 19 مقررات ملی ساختمان، تحت عنوان صرفه‌جویی در مصرف انرژی تدوین گردید که بخش اعظم آن ضوابط طراحی عایق‌کاری حرارتی پوستة خارجی ساختمان بود. متاسفانه، به دلیل عدم وجود آمادگی لازم در جامعه مهندسی ساختمان، ضوابط تعیین شده در این ویرایش، در اکثر پروژه‌های ساختمانی، اعم از دولتی و خصوصی، نادیده گرفته شد. با توجه به این موضوع، در سال 1378، جلد اول راهنمای این مبحث تهیه گردید و در آن اصول کلی عایق‌کاری حرارتی ساختمان مطرح شد. در ادامه در سال 1381، ویرایش دوم مبحث 19 مقررات ملی ساختمان تهیه و ابلاغ گردید. در این ویرایش، علاوه بر پوستة خارجی، تاسیسات مکانیکی و روشنایی ساختمان نیز، هریک در فصلی جداگانه مطرح شدند، و توصیه‌هایی نیز برای طراحی ساختمان ارائه گردید. از طرف دیگر، در گروه‌بندی ساختمان‌ها، علاوه بر کاربری، عوامل دیگری نظیر نیاز انرژی  سالانه نیز مدنظر قرار گرفت. همچنین برای یکسان‌سازی داده‌های فنی در خصوص مصالح و فرآورده‌های ساختمانی مورد استفاده در پوستة خارجی ساختمان، ضرایب هدایت حرارت و مقاومت‌های حرارتی مورد نیاز در طراحی و محاسبات نیز به پیوست ارائه گردید. اکنون، در ویرایش حاضر مبحث نوزدهم، مسائل زیر مورد نظر قرار گرفته است:
- ساده سازی متن مبحث تا حد امکان
- گسترش حوزه شمول و ساده‌سازی راه‌حل‌های تجویزی
- ارائه راهنمایی‌های لازم جهت تسهیل و یکسان سازی روش محاسبات طراحی عایق‌کاری حرارتی پوسته ساختمان مطابق با ضوابط مبحث19
- تکمیل داده‌های حرارتی مربوط به مصالح و فرآورده‌های مورد استفاده در ساخت و ساز فعلی کشور، و همچنین فرآورده‌های نوینی نظیر شیشه‌های دوجداره با پوشش‌های خاص، پنجره‌های یو پی وی سی و آلومینیوم گرماشکن و ... که جهت بهبود عملکرد حرارتی پوستة خارجی ساختمان قابل استفاده هستند
- افزودن پیوست جامعی در رابطه با سایه‌بان‌های مناسب برای شهرهای مختلف کشور
- افزودن اطلاعات فنی و مقادیر عددی مورد نیاز برای محاسبه انواع پل حرارتی در پوسته ساختمان
- تکمیل و ساده‌سازی فصل مربوط به تاسیسات مکانیکی و تاکید بر مواردی نظیر کاربرد سیستم‌های کنترل و برنامه ریزی
- تکمیل و ساده‌سازی فصل مربوط به سیستم روشنایی و تاسیسات الکتریکی
امید است، با رفع ابهامات موجود در ویرایش قبلی، و ارائه اطلاعات تکمیلی مورد نیاز، زمینه اجرایی شدن این مبحث در ساخت و ساز کشور، خصوصاً در پروژه‌های دولتی، بیش از پیش فراهم گردد. بدیهی است ضوابط در نظر گرفته شده در این ویرایش، همچنان با مقررات وضع شده در کشورهای صنعتی فاصله دارد. امید است در آینده‌ای نه چندان دور، برای نیل هرچه بیشتر به استانداردهای مطرح جهانی در زمینه مصرف انرژی، گام های لازم برداشته شود که به نظر می‌رسد اهم اقدامات در این زمینه اشاعه فرهنگ پایداری، ساختمان‌های سبز،‌سیستم‌های هوشمند، کاربرد انرژی‌های تجدیدپذیر، سیستم‌های نوین تهویه و تعمیم برچسب انرژی به تمامی فرآورده‌ها و تجهیزاتی است که در راستای بهینه‌سازی مصرف انرژی در ساختمان مورد استفاده قرار می‌گیرند.


فهرست مطالب
فصل اول- كليات
19-1-1 دامنه كاربرد
19-1-2 تعاريف

فصل دوم- مقررات كلي طراحي واجرا
19-2-1 مدارك مورد نياز برای اخذ پروانه ساختمان
19-2-1-1 گواهي صلاحيت مهندس يا شركت طراح
19-2-1-2 چك ليست انرژي
19-2-1-3 نقشه هاي ساختمان
19-2-1-4 مشخصات فيزيكي مصالح وسيستمهاي عايق حرارت
19-2-1-5 مشخصات فني سيستم هاي مکانیکی وروشنائي
19-2-2 عوامل ويژه اصلي و گروه بندی ساختمان ها
19-2-2-1 گونه بندي كاربری ساختمان
19-2-2-2 گونه بندي نيازسالانۀ انرژی محل استقرار ساختمان
19-2-2-3 گونه بندي سطح زيربناي مفيد ساختمان
19-2-2-4 گونه بندي شهر محل استقرار ساختمان
19-2-2-5 گروه بندي ساختمانها از نظر ميزان صرفه جوئي در مصرف انرژي
19-2-3 عوامل ويژۀ فرعي
19-2-3-1 گونه بندي از نظر شرايط بهره گيري از انرژي خورشيدي
19-2-3-2 گونه بندي نحوۀ استفاده از ساختمان های غیر مسکونی
19-2-4 روش های طراحی پوستۀ خارجی ساختمان
19-2-5 طراحی سیستم های مکانیکی
19-2-6 طراحی سیستم های روشنایی

فصل سوم- پوسته خارجي ساختمان
19-3-1 روش الف- روش كاركردي
19-3-1-1 محاسبه ضريب انتقال حرارت مرجع
19-3-1-2ضرايب انتقال حرارت مرجع براي عناصر ساختماني پوسته خارجي
19-3-1-3  محاسبه ضريب انتقال حرارت طرح و كنترل مشخصات پوسته
19-3-2 روش ب – روش تجويزي
19-3-2-1 الزامات در راه حل هاي فني روش تجویزی
19-3-2-2 اثر بهره گیری مناسب از نور خورشید
19-3-2-3 اثر بهره گيري از سایبان مناسب
19-3-2-4 نکاتی دربارۀ مجموعه راه حل های فنی روش تجویزی
19-3-2-5 مجموعه راه حل های فنی تجویزی ب-1 (با پنجرۀ برتر)
19-3-2-6 مجموعه راه حل های فنی تجویزی ب-2 (با پنجرۀ ساده)
19-3-3 اصول کلی و توصيه ها در زمينه طراحي ساختمان
19-3-3-1 جهت گيري ساختمان
19-3-3-2 حجم كلي وفرم ساختمان
19-3-3-3 جانمائي فضاهاي داخلي
19-3-3-4 جدارهاي نور گذر
19-3-3-5 سايبان ها
19-3-3-6 اينرسي حرارتي
19-3-3-7 تهویه طبیعی

فصل چهارم- تاسيسات مكانيكي
19-4-1 مقررات کلی
19-4-2 تأسیسات سرمایش و گرمایش
19-4-2-1 تأمین سرمایش و گرمایش
19-4-2-2 مدارهای توزیع
19-4-2-3 پایانه های سرمایش و گرمایش
19-4-3 سیستم های تهويه
19-4-3-1 تأمین هوای تازه
19-4-3-2 كيفيت درز بندي بازشوها
19-4-4 تأسیسات آب گرم مصرفي
19-4-4-1 ملاحظات کلی
19-4-4-2 عایق کاری حرارتی لوله و مخزن

فصل پنجم- سیستم روشنائي و انرژی الکتریکی
19-5-1 سيستم ها وتجهيزات روشنائي
19-5-2 سيستم هاي كنترل روشنائي
19-5-2-1 روشنائي فضاها
19-5-2-2 سيستم هاي كاهش ميزان و یا مدت روشنائي
19-5-2-4 كنترل خاموش كردن روشنائي            
19-5-3 شدت روشنائي فضاها
19-5-4 روشنائي محوطه و بیرون ساختمان
19-5-4-1 لامپ ها
19-5-4-2 کنترل روشنائي محوطه و خارج ساختمان
19-5-5 کنتور
19-5-6 موتورها

پيوست هاي مبحث نوزدهم:
پيوست 1 - روش تعيين گروه اينرسي حرارتي ساختمان
پ 1-1 تعيين جرم سطحي موثرجدار
پ-1-1-1 جدار در تماس با خارج
پ-1-1-2 جدار مجاور خاك
پ-1-1-3 جدار در تماس با ساختمان مجاور يا فضاي كنترل نشده
پ-1-1-4 جدارهاي  داخل فضاي كنترل شده ساختمان
پ-1-2 جرم سطحي موثر ساختمان در واحد سطح زیربنای مفيد
پ-1-3 گروه بندي اينرسي حرارتي ساختمان يا بخشي از آن

پيوست 2 - روش محاسبه شاخص خورشيدي
پيوست 3 - گونه بندي نيازسالانه انرژي شهرهای ایران
پيوست 4 - گونه بندي كاربري ساختمانها
پيوست 5 - تعيين گروه ساختمان از نظر ميزان صرفه جوئي در مصرف انرژي
پيوست 6 - مقادير فيزيكي اصلي ، تعاريف ، علائم
پيوست 7 - ضرایب هدایت حرارت مصالح متداول
پيوست 8 - مقاومت حرارتي لايه هاي هوا وقطعات ساختماني

پ 8-1 مقاومت حرارتي لايه هواي مجاور سطوح داخلي وخارجي
پ 8-2 مقاومت حرارتي لايه هاي هواي محبوس
پ8-3 مقاومت حرارتي برخی لايه هاي عناصر ساختماني متداول
پ8-3-1 آجر پلاک (نما)
پ8-3-2 آجر توپر (دیوار)
پ8-3-3 آجر سوراخ دار (دیوار)
پ8-3-4 بلوک سفالی (دیوار)
پ8-3-5 بلوک سیمانی (دیوار)
پ8-3-6 تیرچه و بلوک سفالی (سقف)
پ8-3-7 تیرچه و بلوک سیمانی (سقف)
پ8-3-8 تیرچه و بلوک پلی استایرن منبسط (سقف)

پيوست 9 - ضرایب انتقال حرارت جدارهای نورگذر و بازشوها
پ-9-1 ضرايب انتقال حرارت شيشه ها
پ-9-1-1 شیشه های ساده
پ-9-1-2 شیشه های دو جدارۀ عمودی
پ-9-1-3 شیشه های دو جدارۀ  افقی(سقفی)
پ-9-2 ضرایب انتقال حرارت جدارهای نورگذر
پ-9-2-1 جدارهای نورگذر دارای شیشۀ تک جدارۀ ساده
پ-9-2-2 جدارهای نورگذر دارای انواع  شیشۀ دوجداره
پ-9-3 مثال های ضرايب انتقال حرارت جدارهای نورگذر
پ-9-4 ضرايب انتقال حرارت درها

پيوست 10 - سایه بان ها
پيوست 11- روش های محاسبۀ پل های حرارتی
پ-11-1 گونه های مختلف پل های حرارتی
پ-11-2 روند محاسبات عددی
پ-11-3 ضرايب انتقال حرارت پل های حرارتی متداول
پ-11-3-1 کف های زیرین مجاور خاک
پ-11-3-2 دیوار های مجاور خاک
پ-11-3-3 اتصالات متداول کف های مجاور خارج یا فضای کنترل نشده
پ-11-3-4 اتصالات متداول سقف های میانی
پ-11-3-5 اتصالات متداول بام ها و دیوار
پ-11-3-6 اتصال دیوارهای داخلی و خارجی
پ-11-3-5 اتصالات بین بازشوها و جدارهای غیرنورگذر


انتخاب رنگ:
عرض اسکین:
پترن زمینه:
ستون های مگا منو:
گزینه جستجو: خروج